Projectstoffering voor hotels en cruiseschepen: normen, materialen en fasering

Projectstoffering voor een hotel is een ander vak dan de raambekleding thuis. Naast een mooie val en de juiste kleur gelden hier harde eisen aan brandveiligheid, slijtvastheid en onderhoud, en moet alles passen binnen een strak bouwschema. In dit artikel leest u wat er bij projectstoffering voor een hotel komt kijken, welke normen de doorslag geven en hoe een groot project in de praktijk verloopt.

Wat projectstoffering precies omvat

Projectstoffering - ook wel contract-stoffering genoemd - is de complete textiele afwerking van een commerciële ruimte. Dat gaat verder dan alleen gordijnen. In een hotel-, restaurant- of scheepsinterieur omvat het doorgaans:

• Raambekleding: gordijnen, vitrages en inbetweens, blinds en vouwgordijnen en houten jaloezieën;
• Meubelstoffering: het herstofferen van fauteuils, banken, stoelen en hoofdborden;
• Textiele accenten: sierkussens, bedlopers en vloerkleden;
• soms ook wandbekleding en akoestische panelen.

Bij een projectopdracht horen niet alleen de materialen, maar ook het opmeten, de confectie, de montage en de projectcoördinatie. Het verschil met particuliere stoffering zit in drie dingen: de contractkwaliteit van de gebruikte stoffen (brandveilig, slijtvast, goed te onderhouden), de schaal waarop wordt gewerkt, en de fasering die nodig is om een heel gebouw of schip binnen een openingsdatum af te ronden. Wie deze drie beheerst, levert een interieur dat er niet alleen verzorgd uitziet, maar jarenlang meegaat en aan de regelgeving voldoet. Een overzicht van uitgevoerde opdrachten vindt u bij onze projecten.

Brandveiligheid: het hart van elk bestek

In een publieke ruimte begint elke materiaalkeuze bij brandveiligheid. Textiel hangt vaak vrij, dicht bij gasten, en moet daarom aantoonbaar traag ontbranden en de vlam niet verspreiden. Voor de verschillende producten gelden verschillende testen en normen.

Gordijnen en hangend textiel: NEN-EN 13773

Voor verticaal opgehangen textiel - gordijnen, drapes, textiele blinds - classificeert de Europese norm NEN-EN 13773 het brandgedrag in vijf klassen. Hierbij is Klasse 1 de hoogste (beste) brandwerendheid en Klasse 5 de laagste. In publieke ruimtes zoals hotels wordt doorgaans Klasse 1 gevraagd.

NEN-EN 13773 is een classificatieschema; de eigenlijke metingen gebeuren met onderliggende componenttesten. Kort samengevat:

• EN 1101 meet de ontvlambaarheid bij randontsteking met een kleine vlam;
• EN 1102 en EN 13772 meten de vlamuitbreiding, met respectievelijk een kleinere en een grotere ontstekingsbron.

Als opdrachtgever of ontwerper hoeft u deze testnummers niet uit uw hoofd te kennen, maar het helpt om te weten dat een enkele "brandvertragend"-claim niet volstaat: pas de classificatie volgens NEN-EN 13773 maakt inzichtelijk hóe brandveilig een stof werkelijk is.

Meubelstoffering: de sigaret- en de lucifertest

Voor gestoffeerd meubilair wordt de ontvlambaarheid bepaald met twee ontstekingsbronnen, die samen een realistisch brandrisico nabootsen:

• NEN-EN 1021-1 - de sigarettest. Een smeulende sigaret wordt op de gestoffeerde combinatie van stof en schuim gelegd; na circa 60 minuten mag er geen smeulen of branden optreden.
• NEN-EN 1021-2 - de lucifertest. Een butaanvlam van ongeveer 35 mm wordt 15 seconden aangebracht; na circa 2 minuten mag er geen branden meer optreden.

In publieke omgevingen - hotels, restaurants, bioscopen - moet gestoffeerd meubilair minstens aan beide testen voldoen. Belangrijk: brandgedrag is een eigenschap van de combinatie van dektextiel en vulling. Een stof die op zichzelf goed presteert, kan met een ander schuim alsnog zakken. Daarom testen wij, en de leveranciers waarmee wij werken, de opbouw zoals die daadwerkelijk wordt toegepast.

Cruiseschepen: de mariene eisen

Voor cruiseschepen en andere zeeschepen gelden strengere, mariene brandveiligheidseisen onder de IMO 2010 FTP Code (Fire Test Procedures Code). De type-goedkeuring wordt aangetoond met het EU MED-keurmerk, in de volksmond het Wheelmark naar het stuurwiel-symbool.

Binnen de FTP Code vallen verschillende producten onder verschillende delen:

• Part 7 behandelt verticaal opgehangen textiel, zoals gordijnen. Voor deze categorie geldt dat het materiaal minstens even vlamwerend moet zijn als wol met een gewicht van 0,8 kg/m²;
• Part 8 behandelt gestoffeerd meubilair. Dit wordt niet met de wol-equivalentie beoordeeld, maar met een sigaret- en een propaanvlamtest op een aan boord representatieve opbouw van dektextiel en vulling.

Een MED/Wheelmark-goedkeuring hoeft niet aan het einde van de rit te blijven. Via de EU-VS wederzijdse-erkenningsovereenkomst kan een aangemelde instantie er een bijbehorend US Coast Guard-goedkeuringsnummer aan koppelen; dat beperkt het aanvraagwerk voor de Amerikaanse markt aanzienlijk, maar het is een parallelle erkenning en geen automatisch geldige goedkeuring. Voor internationale rederijen scheelt dat niettemin veel dubbel werk. Onze ervaring met deze eisen ziet u terug bij onze cruiseschepen.

Op zee is er geen marge: alles wat aan boord hangt of staat, moet zijn goedkeuring op papier kunnen bewijzen. Wij leveren stoffering met een sluitend materiaaldossier, zodat de klassenkeuring geen verrassingen kent.

Inherent brandvertragend versus geïmpregneerd

Brandvertragende eigenschappen kunnen op twee manieren in een stof zitten. Inherent brandvertragend textiel - bijvoorbeeld Trevira CS-polyester - heeft de brandwerendheid in de vezel zelf. Die eigenschap is permanent en wast niet uit. Nabehandeld of geïmpregneerd textiel krijgt de brandvertrager als coating; die kan bij herhaald reinigen geleidelijk verdwijnen.

Voor contract- en zeker voor marinetoepassingen is dit onderscheid cruciaal. De IMO FTP-testen eisen expliciet dat behandelde materialen ook ná tien reinigings- of droogcycli nog voldoen. Dat maakt inherent brandvertragend textiel vaak de veiligste en meest bestendige keuze voor projectstoffering - u weet zeker dat de brandveiligheid gelijk blijft over de hele levensduur.

Voor de rol van een materiaal in het gebouw als geheel kan een opdrachtgever daarnaast naar de Euroklassen van NEN-EN 13501-1 vragen (A1 tot en met F, met rooksubklassen s1-s3 en druppelvorming d0-d2), zoals gebruikt in het Nederlandse Bouwbesluit / Besluit bouwwerken leefomgeving. De textiele productnormen (NEN-EN 13773 en NEN-EN 1021) en deze bouwclassificatie bestaan naast elkaar; welke een bestek precies eist, verschilt per project. Wij stemmen dit vooraf af met de architect en de brandveiligheidsadviseur.

Slijtvastheid: wat "contract" en "heavy duty" betekenen

Een hotelstoel wordt duizenden keren per jaar bezeten; een lobbybank nog vaker. Slijtvastheid wordt gemeten met de Martindale-schuurtest (NEN-EN ISO 12947). Daarbij wordt de stof in een Lissajous-patroon tegen een standaard wol-abradant geschuurd tot ze beschadigt. Het resultaat wordt uitgedrukt in toeren (rubs): hoe hoger, hoe duurzamer.

Als indicatie:

• 10.000-20.000 toeren: licht huishoudelijk gebruik;
• vanaf circa 40.000 toeren: contract / heavy duty - dit is ook het minimum dat het EU Ecolabel voor publiek en contractgebruik hanteert;
• 50.000 toeren en meer: intensief gebruikte hotelmeubels en horeca-zitmeubilair.

Als u in een offerte of stalenboek de term "contract" of "heavy duty" tegenkomt, doelt die op deze toerentallen. Voor drukbezochte ruimtes adviseren wij niet blind op het etiket te varen, maar te kijken of het opgegeven aantal toeren past bij de werkelijke gebruiksintensiteit van de betreffende ruimte. Meer over meubelstoffering leest u bij meubel-herstoffering.

Lichtechtheid: de blue wool-schaal

Zonlicht is de stille vijand van elke stof. Lichtechtheid - de kleurvastheid tegen daglicht - wordt getest volgens NEN-EN ISO 105-B02, met een xenonlamp die daglicht (D65) simuleert. De beoordeling gebeurt op de blue wool-schaal van 1 tot 8, waarbij 8 vrijwel niet verkleurt.

Voor gordijnen geldt grofweg:

• 4 als minimum;
• 5 als goed;
• 6 of hoger als zeer goed, bijvoorbeeld voor gordijnen aan een zonzijde of grote glaspartijen.

Let op dat deze schaal 1-8 loopt, terwijl wrijf- en wasechtheid (de grijsschaal) op 1-5 wordt beoordeeld - verwar de twee niet. Een gordijn dat er na twee zomers verschoten uitziet, is vaak een gordijn met te lage lichtechtheid voor zijn positie. Bij een zuidgevel of een atrium weegt dit criterium zwaar mee in onze stofkeuze.

Verduistering: blackout in hotelkamers

Een goede nachtrust begint bij een donkere kamer. Verduisterende (blackout) gordijnen zijn daarom onmisbaar in hotelkamers: een volledig verduisterende stof laat door de stof zelf 0% licht door.

Blackout kan op verschillende manieren worden uitgevoerd:

• geweven (3-pass, met een zwarte tussenlaag geweven in de stof);
• gecoat (een dichtende laag op de achterzijde);
• gevoerd - een aparte blackout-voering achter een decoratieve stof, zodat de kamerzijde er verzorgd uit blijft zien.

Volledige lichtdichtheid vraagt méér dan alleen de juiste stof. Het licht dat gasten stoort, valt vaak langs de zijkanten en de bovenkant binnen. Daarom werken wij met ruime overlap in het midden, doorlopende coulissen of zijgeleiders en een montage die het gordijn tot voorbij de dagkant laat sluiten. Zo wordt een kamer werkelijk donker in plaats van "bijna donker".

Akoestiek in publieke ruimtes

Een lobby of restaurant met veel glas, steen en hout klinkt hard: geluid kaatst en de nagalmtijd (RT60) loopt op, waardoor gasten elkaar slechter verstaan. Zware textiele gordijnen helpen daar aanzienlijk tegen, doordat ze geluid absorberen en de nagalm terugbrengen. Belangrijk om te weten: gordijnen dempen vooral de nagalm binnen een ruimte; ze houden geluid dat van buiten of uit een andere ruimte komt (geluidsisolatie) nauwelijks tegen.

Twee factoren bepalen het effect:

• Massa en materiaal: velours, fluweel en zware katoenen stoffen, het liefst met een luchtige tussenlaag, absorberen het meest;
• Plooidiepte: een ruime, dubbele plooi houdt meer geluid vast dan een strakke, enkele plooi - meer stof betekent meer absorptie.

In de praktijk levert dit een merkbare verlaging van het omgevingsgeluid en een kortere nagalm op, maar het precieze effect hangt sterk af van het product en de ruimte; het is een richting, geen garantie. Wanneer akoestiek een expliciete eis is, stemmen wij de stofkeuze, de hoeveelheid textiel en de plooivorm af op het gewenste resultaat, in overleg met de akoestisch adviseur.

Plooikeuze: enkele, dubbele of wave

De plooi bepaalt niet alleen de uitstraling, maar ook het stofverbruik en dus mede de akoestiek:

• Enkele plooi: een subtiele, rechte val met het minste stofgebruik - ingetogen en modern;
• Dubbele plooi (vlinderplooi): twee naast elkaar genaaide plooien, voller en luxer, en akoestisch gunstiger; past bij een klassieke, warme uitstraling;
• Wave plooi: gelijkmatige golven via wave-runners (meestal 60 of 80 mm golfdiepte), met een strakke, continue val - populair in moderne projecten.

Meer plooidiepte betekent meer stof, een voller aanzien én meer geluidsabsorptie. De keuze is dus niet alleen esthetisch.

Onderhoud, reiniging en vervangbaarheid

Een interieur dat niet te onderhouden is, veroudert snel. Bij projectstoffering wegen wij daarom vanaf het begin mee hoe stoffen gereinigd kunnen worden (wasbaar, chemisch reinigbaar, of afneembaar) en of de brandwerendheid na reiniging behouden blijft - precies waarom inherent brandvertragend textiel hier een streepje voor heeft.

Minstens zo belangrijk is vervangbaarheid. Bij grote series leggen wij de confectie zo vast dat losse banen of losse meubelhoezen later opnieuw te maken zijn, zonder de hele set te vervangen. Het aanhouden van een voorraad reservestof uit dezelfde partij voorkomt kleurverschil bij latere reparaties. Zo blijft een hotel jaren later nog met een enkele baan of stoel bij te werken, in plaats van een hele verdieping te moeten herstofferen.

Logistiek en fasering van grote projecten

De materiaalkeuze is één ding; een heel gebouw of schip binnen een openingsdatum voorzien van stoffering is een ander. Een groot project verloopt bij ons in herkenbare stappen:

1. Opmeten per verdieping en kamertype - hotels hebben vaak een handvol terugkerende kamertypes; die worden nauwkeurig in kaart gebracht.
2. Prototype of mock-up room - één kamer wordt volledig uitgevoerd, zodat opdrachtgever en ontwerper val, kleur en detaillering kunnen beoordelen en goedkeuren vóór de serie start.
3. Confectie in serie - na akkoord wordt in het atelier per type in serie geproduceerd, met consistente kwaliteit.
4. Gefaseerde montage - vaak per bouwlaag of rond deeloplevermomenten, afgestemd op de planning van de aannemer.

Dit alles vraagt om nauwe afstemming met de architect, de interieurontwerper en de aannemer. Wij zijn gewend mee te denken vanaf het bestek en de planning, niet pas bij de montage. Dat voorkomt verrassingen in de laatste, drukste weken van een bouwproject.

Referentieprojecten

De combinatie van vakmanschap, contractkwaliteit en projectcoördinatie hebben wij in uiteenlopende opdrachten in de praktijk gebracht. Enkele voorbeelden:

• De Royal Suite van het InterContinental Amstel Hotel Amsterdam;
• Apollo Hotel Amsterdam;
• Hotel Van der Valk Schiedam;
• meerdere cruiseschepen met mariene brandeisen.

Meer over onze werkwijze en geschiedenis leest u op de pagina over ons; een breder overzicht van uitgevoerde opdrachten vindt u bij onze projecten.

Sparren over uw project?

Of het nu gaat om een enkele suite, een compleet hotel of de stoffering van een cruiseschip: wij denken graag met u mee over de juiste normen, materialen en fasering. U bent van harte welkom in onze showroom in Lichtenvoorde, of neem gerust contact op voor een eerste kennismaking. Waar stof vorm krijgt, beginnen we bij de eisen - en eindigen we bij een interieur dat blijft.